در پی انتشار اخباری مبنی بر آلوده بودن گوجه فرنگی های موجود در بازار بهبهان به مواد سمی، که باعث قرمزشدن زودرس آن می شود بر آن شدیم تا از منابع آگاه در این مورد تحقیقاتی را بعمل آوریم که در ادامه، جزئیات آن را خدمت مردم شریف بهبهان ارائه خواهیم کرد.

شواهد امر حاکی از آن است که دلیل اصلی استفاده بیش از حد بسیاری ازکشاورزان از این سم، بازار مناسب این محصول(گوجه فرنگی) در ماههای اخیر بوده و همین مسئله سبب شده تا تعدادی از کشاورزان از موقعیت بدست آمده سوء استفاده کرده و با این کار محصولات خود را سریعا روانه بازار کنند.

و بعضا وقتی از آنها در این مورد سوال می شود که چرا چنین مواد سمی را به خورد جامعه که خانواده های خودشان نیز جزئی از آن می باشند، می دهند، عنوان می کنند که محصولات مصرفی خانواده خود را بطور جداگانه و در بخشی از زمین زراعی که سم پاشی نشده است، کشت کرده ایم!

در همین رابطه، نتایج تحقیقات بدست آمده از منابع آگاه ( واحد نباتات جهاد کشاورزی بهبهان و یک کارشناس سم و فعال در حوزه فروش با مجوز سم) را در اختیار مردم شریف بهبهان قرار می دهیم :

۱) ماده مصرفی برای رسیدن زودرس، اتیلن می باشد که در چند سال اخیر نیز استفاده می شده ولی امسال بدلیل شرایط بازار، مصرف آن از طرف برخی کشاورزان بشدت بالا رفته است. این ماده فوق العاده سرطان زاست و بعضا مواد استفاده شده توسط کشاورزان از نوع تقلبی است که دوره ماندگاری آن در محصول بیش از ۱۴ روز بوده و این در حالی است که اگر از سم استاندارد استفاده می شد ماندگاری آن در محصول نهایتا دو روز می بوده است. این بدین معناست که گوجه فرنگی های موجود در بازار تقریبا تا بیش از یک هفته حاوی سموم مورد نظر می باشند.

۲) تا حدود سال ۸۶، سم بصورت کنترل شده در اختیار کشاورزان قرار داده می شد، به این ترتیب که کشاورزان محصول آفت زده خود را به اداره کشاورزی برده و بعد از تشخیص آفت، نوع سم مورد نیاز توسط کارشناس مربوطه، از طریق نسخه آن هم بصورت محدود و به اندازه مورد نیاز در اختیار کشاورز قرار داده می شد ولی متاسفانه از سال ۸۶ به بعد، فروش سم به بخش خصوصی واگذار و عملا نظارت قانونی بر توزیع سم کمتر شد.

به همین دلیل مراکز غیرقانونی فروش سم، بعضا سم های غیرمجاز را براحتی و در حجم های کنترل نشده در اختیار کشاورزان قرار داده و وضعیت اسفبار کنونی را رقم زده اند. این درحالی است که در بهبهان هم واحد گیاه پزشکی (برای تشخیص نوع آفت و تجویز سم مناسب) وجود دارد و هم مراکز توزیع سم مجاز.

ماجرا از آنجا جالب تر می شود که همه این کارها (تجویز و توزیع مقدار سم ) توسط سم فروشان غیر مجاز انجام می شود و هیچ نظارت موثری هم بر این موضوع انجام نشده و بازار ایشان روز به روز بهتر شده درحالیکه موسسات گیاه پزشکی کم رونق تر از گذشته شده اند!

۳) نحوه تشخیص گوجه فرنگی های سم زده :

الف) قرمز مایل به صورتی با لکه های سفید رنگ ریز بر روی پوست گوجه فرنگی.

ب) درون گوجه هنوز سبز بوده و بعضا بدون آب می باشد.

ج) مزه متفاوت و پلاسیده شدن زودرس.

بنابراین اکیدا توصیه می شود که گوجه فرنگی با این شروط را خریداری نکرده، در عوض می توانید حتی از گوجه های سبز (کال) بازار، با شرایط زیر استفاده کنید:

الف) آنها را در جای تاریک قرار داده و حتی می توانید برای رسیدن طبیعی آن ها چند عدد سیب قاچ شده را بین آنها قرار دهید.

ب) گوجه فرنگی سبز را به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز در جای مناسب نگهداری کرده تا به قرمزی طبیعی خود برسند.

۴) در پی تحقیقات در زمینه گوجه فرنگی متوجه خطر بزرگتر در سایر محصولات مانند خیار و بامیه نیز شدیم. سم مورد استفاده در کشت خیار، نیترات می باشد که حدود ۲ سال است که مصرف آن ممنوع اعلام شده است.

نکته قابل تامل اینجاست که با شست و شوی این محصولات فقط بخشی از سم از بین می رود ولی بعضا این مواد سمی در درون محصول بدلیل نوع سم پاشی، جذب شده است و طبق شواهد عینی در بهبهان، حضور این سم سرطان زا با دوز بالا در خیار مشاهده شده است.

۵) درباره نظارت بر محصولات کشاورزی هم باید عرض کنیم که طبق تحقیقات ما، متاسفانه هیچ ارگانی مستقیما مسئولیت نظارت بر محصولات کشاورزی را بر عهده نمی گیرد چرا که نیاز به تجهیزات آزمایشگاهی گران قیمت دارد. این در حالی است که طبق ماده ۲۸ آیین نامه حفظ نباتات این وظیفه بر عهده بهداری های هر منطقه است.

ماده ۲۸ آیین نامه حفظ نباتات بهبهان

ماده ۲۸ آیین نامه حفظ نباتات

 

سخن پایانی با مردم مظلوم و شریف بهبهان

 

موضوع استفاده از سم در محصولات کشاورزی، کاملا جدی است، نشان به آن نشان که دردهای ناحیه معده و حتی سرطان های چند وقت اخیر که بعضا در ناحیه دستگاه گوارشی بوجود آمده است، می تواند شاهدی بر این مدعا باشد و قطعا یکی از دلایل رشد سرطان در جامعه ما همین میوه جات و سبزیجاتی هستند که شاید روزی بدلیل جلوگیری از سرطان خود را معرفی کرده بودند ولی اکنون یکی از عوامل آن !

ناگفته نماند در تحقیقات و بررسی های انجام شده، بودند کشاورزان شریفی که به هیچ وجه زیر بار استفاده نادرست از این سموم نرفته و نان حلال را بر سر سفره  خانواده های خود برده اند و ای کاش ارگانهای مربوطه برای حمایت از این قشر فهیم تمهیداتی بیاندیشند تا سود کافی از محصولات خود ببرند چرا که گوجه های آنها شاید کمی دیرتر و کمی سبزتر باشند ولی رنگ و بوی سلامتی دارند.

همچنین  مسئولین مربوطه بخصوص جناب آقای شریعتی نماینده محترم شهرستان، که از قضا عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی هم هستند، می توانند با ارائه طرح های مناسب، راه را بر این مسیر خطرناک که شاید سالهای آینده اثرات مخرب آن (بعضا بصورت مشکلات دستگاه گوارشی و سرطان) در جامعه هویدا شود را مسدود کنند. همچنین مردم هم در صورت علاقمندی می توانند از باغچه های خانگی خود برای کشت محصولات مصرفیشان، اقدام کنند.

 

 بطور کلی، موضوعی اساسی که در این تحقیقات و بررسی ها به آن رسیدیم این است که :

 

مساله جدی تر از آن است که مردم بهبهان تصور می کنند.

 

با تشکر از : آقایان امین تربتی (فعال محیط زیست)، احسان قاسم پور(کارشناس سم شناسی) و آقای باغدار (عضو واحد نباتات جهاد کشاورزی بهبهان) که در این تحقیقات ما را یاری کردند.